Home
Dating voor hoger opgeleide singles
Home Facts & figures Succesverhalen Hoe werkt het?

vrijdag 21 juni 2013

Familiegeschiedenis 2

Mijn vader is van voor de oorlog, maart 1936, Rotterdam, Nieuwe Westen, ergens tussen de Nieuwe Binnenweg en de Rochussenstraat. Ik kan me zijn ouderlijk huis nog goed herinneren, 2e etage met voor – tussen- achter en een halve zolder. Daar woonden opa en oma met 8 kinderen. Mijn vader was de oudste.
Al vrij snel na het begin van de oorlog werd hij uitgezonden. Dat gebeurde met veel kinderen in de tijd. In de stad was armoede en natuurlijk was het centrum voor een deel weggebombardeerd. Gezinnen konden nauwelijks rondkomen. De verhalen dat opa op de fiets op strooptocht ging om aardappels en andere groenten van het land te halen waren legendarisch omdat ze met veel dramatiek verteld werden. Mijn vader kwam terecht op een boerderij in Riel, een gehucht bij Geldrop. Hij had het er geweldig naar zijn zin. Vanuit de grote stad, een te klein huis en een druk gezin waar weinig aandacht voor hem was, genoot hij van de vrijheid in het gastgezin waar hij enig kind was in het midden van nergens. Later ging we er eens per jaar op visite: met de trein naar Geldrop en dan met de bus naar Riel en dan nog, voor mijn gevoel, een half uur lopen over een stoffig landweggetje. Ook daar was de oorlog voelbaar. Er waren regelmatig onderduikers. Wat de spanning groter maakte was dat er regelmatig ook Duitse soldaten kwamen, om te controleren of om een kop koffie te drinken. Na afloop van de oorlog moest hij terug naar huis. Hij moest weer terug naar de stad, met zijn opeengepakte huizen, terug naar ouders met wie hij jarenlang nauwelijks contact had gehad, geen what’s app, facebook, zelfs geen telefoon. Hij vertelt er nu nog over met een vorm van gelatenheid waar het verdriet doorheen klinkt.
Terug in Rotterdam was er geen geld voor een vervolgopleiding na de lagere school en nadenken over wat voor werk het beste bij je past, dat was er in die tijd niet bij. Hij meldde zich bij een fabriek waar hij bij een leermeester werd geplaatst. Zo kwam hij, met een tussenstap, in de scheepsbouw terecht bij de RDM. Samen met mijn opa en nog een oom heeft hij er meegewerkt aan de bouw van de SS Rotterdam, het statige passagiersschip dat nu als symbool van de megalomane dwaasheden van een woningbouwvereniging op zijn laatste rustplaats dienst doet als toeristische attractie. Hij heeft er het vak geleerd van afschrijver. Hij tekende de vormen op grote platen staal van scheepsonderdelen die vervolgens door anderen werden uitgebrand. De sfeer op de werkvloer was kameraadschappelijk; iedereen kende elkaar en wist precies van elkaar wat er aan het eind van de week in het loonzakje ging. Mijn opa die, niet vanwege zijn haarkleur, want haar had hij nauwelijks, bekend stond als ‘Rooie Toon’ zat in de Ondernemingsraad, waar hij zich onder andere opwierp als pleitbezorger voor de eerste gastarbeiders, Portugezen. Jaren later werd ook mijn vader gekozen, eerst namens de katholieke metaalbewerkersbond St. Eloy, later werd dat het NKV, de katholieke bond die met de ontzuiling opging in het FNV. Zo zaten vader en zoon samen in dezelfde OR. Ik herinner mijn opa als een heetgebakerde, strijdvaardige, rechtlijnige man, terwijl mijn vader eerder bedachtzaam, weloverwogen en standvastig is. Mijn opa had een hart van goud maar was ook van het type: ben je niet voor me, dan ben je tegen me. Het gevolg was dat hij mijn vader bij een conflict over de nieuw in te voeren functieclassificatie, de deur wees: “jij bent mijn zoon niet meer”. Mijn ouders waren inmiddels getrouwd en woonden ‘op Zuid’, zoals dat in Rotterdam heet. Mijn oma ging vervolgens een paar jaar lang stiekem, lopend door de Maastunnel op bezoek bij mijn ouders.

Later werd er gestaakt, om behoud van werk, om loon. Onze wijk was voor een deel gebouwd om mensen uit de scheepsbouw onderdak te kunnen verschaffen dus was er een groot gevoel van saamhorigheid. Hoewel ik te jong was om daar echt over na te kunnen denken was het machtig om als kinderen samen met andere gezinnen mee te gaan naar de poort van het bedrijf met pannen soep en ander eten. Ondertussen deed ook de automatisering zijn intrede. Van de werkvloer kwam mijn vader terecht op kantoor. Heel verbaasd kwam hij thuis omdat zijn nieuwe collega’s zo geheimzinnig deden over wat er verdiend werd. Mijn opa had in zijn verzet tegen de functieclassificatie in zoverre gelijk gekregen dat de onderlinge solidariteit minder was geworden: het salaris was een afspiegeling geworden van hoe je er voor stond bij de baas.
Met de behoefte aan het behoud van werk werd het aandeel werk voor het leger groter en groter. Mijn vader kreeg het daar steeds moelijker mee. Het breekpunt voor hem was een documentaire op tv over Los Alamos, het dorp bij de fabriek waar de atoombommen zijn gemaakt die op Hiroshima en Nagasaki zijn gegooid. Hij vertelde er over: “Ik zag allemaal keurige mannen en vrouwen, goede vaders en moeders met mooie huizen en netonderhouden tuintjes. Deze keurige mensen, die gewoon hun werk deden, waren met elkaar verantwoordelijk voor de dood van honderdduizenden andere mensen.” Mijn vader zag de parallel met zijn eigen werk en kon het niet meer opbrengen om door zijn werk medeverantwoordelijkheid te dragen voor het wapentuig dat werd gefabriceerd. Hij zegde zijn baan op.
Bijna automatisch kwam een niet te stuiten proces op gang. Mijn vader werd bekend als gewetensbezwaarde. Hij werd opgezocht door journalisten, radio, tv, kranten. Tegenwoordig zijn er zoveel media actief dat je je bijna moet verontschuldigen als er nog geen reden is geweest om jou 15 seconds of fame te claimen. Destijds was het anders. Al die aandacht had veel effect op ons als gezin. We deden mee aan een serie over geloofsopvoeding, waarin ‘ons verhaal’ niet voor niets als afsluitend onderdeel werd gepresenteerd. Wat mijn vader had gedaan was bijzonder, het vroeg moed en gaf in de ogen van velen blijk van een sterk moreel handelen, van consequent omgaan met waar je in gelooft. Het had ook een keerzijde natuurlijk: in de kerk, in de familie werden we (mijn ouders maar wij als kinderen maakten daar ook onderdeel van uit) met achterdocht en walging aangekeken. Collega’s voelden zich veroordeeld omdat zij niet die keuze maakten. Mijn vader zei bij voortduring dat het zijn keuze was, hij sprak niet moralistisch over wat hij had gedaan, vond ook niet dat anderen hetzelfde moesten doen. Ieder moest er maar zijn eigen afwegingen over maken.
Ondertussen had ik zoveel bewondering voor mijn vader gekregen dat ik hem op een goddelijke troon had gezet. Er was voor mij geen weg meer terug. Onbewust legde ik de lat voor mijn moreel handelen zo hoog dat ik van mezelf weinig anders dan een messiaans normbesef toeliet. Mijn keuzes, mijn daden moesten in het teken staan van het geluk van andere mensen, van heelwording van de wereld. Dit is een opgave die voor ieder mens die maar 24 uur in een dag te besteden heeft te hoog gegrepen is maar zeker voor iemand die niet eens een universitaire diploma heeft, niet bijster sterk is in plannen en organiseren en ook nog eens een wat dromerige inslag heeft. Kortom: het was een ideaal recept voor falen, een eenrichtingsweg naar depressiviteit. Gelukkig vond ik tijdig een afslag en heb ik de depressiviteit op tijd buiten de deur kunnen houden. Ik kan nog steeds boos worden om onrecht en onverschilligheid en heb nog steeds dromen van een mooiere wereld maar ik ben gelukkig met mijn kinderen, mijn tuin, mijn keuken en mijn gitaar.
En mijn vader? Dat is een lieve oude man, die geweldig veel van mijn moeder, zijn kinderen en kleinkinderen houdt. Vrijwilligerswerk dat hij jaren met plezier heeft gedaan, zit er niet meer in en jammer genoeg heeft hij ook niet meer de energie om te helpen met verven of behangen. Samen fietst hij met mijn moeder en hulpaccu door het land en gaan ze verder op vakantie dan ze ooit zijn geweest. Ieder jaar winnen ze een prijs voor hun tuin. Samen praten we over politiek, over oorlog en vrede, over zorg en bezuinigingen, nog steeds met passie en nog steeds weloverwogen.


geplaatst door Marcelvt - 4762 keer gelezen


Om te reageren op dit blog moet je lid van Match4me.nl zijn!
Schrijf je gratis in!



<< Startpagina

Over match4me - Privacy - Algemene voorwaarden - Veelgestelde vragen - Contact
Thuiswinkel Keurmerk Veilig Daten

Mobiele site
Android app on Google Play iPhone app on iTunes
© Match4me.nl